Thuốc Akurit 3 là thuốc gì?

Akurit 3 là thuốc phối hợp điều trị bệnh lao, chứa 3 hoạt chất kháng lao hàng đầu, được dùng chủ yếu trong phác đồ điều trị lao nhạy cảm.

Mỗi viên Akurit 3 thường chứa: Rifampicin; Isoniazid; Ethambutol hydrochlorid (Hàm lượng cụ thể có thể khác nhau tùy nhà sản xuất)

Thuốc Akurit 3 là thuốc chống lao phối hợp cố định liều (FDC – Fixed Dose Combination), giúp:

Tăng hiệu quả điều trị lao

Giảm nguy cơ kháng thuốc

Giúp người bệnh dễ tuân thủ điều trị hơn so với dùng từng thuốc riêng lẻ

Cơ chế tác dụng của Thuốc Akurit 3

Rifampicin: Ức chế tổng hợp RNA của vi khuẩn lao → diệt khuẩn mạnh

Isoniazid: Ức chế tổng hợp acid mycolic của thành tế bào Mycobacterium tuberculosis

Ethambutol: Ức chế tổng hợp vách tế bào vi khuẩn, giúp ngăn kháng thuốc

Sự phối hợp này tác động lên nhiều cơ chế khác nhau của vi khuẩn lao.

Thuốc Akurit 3 được chỉ định trong:

Điều trị lao phổi

Điều trị lao ngoài phổi

Thường dùng trong giai đoạn tấn công của phác đồ điều trị lao (theo hướng dẫn của Chương trình chống lao)

Thuốc không dùng đơn độc, phải dùng theo phác đồ và chỉ định của bác sĩ.

Chỉ định của Thuốc Akurit 3

Thuốc Akurit 3 (Rifampicin + Isoniazid + Ethambutol) được chỉ định trong:

Điều trị bệnh lao nhạy cảm với thuốc

Lao phổi

Lao ngoài phổi (lao hạch, lao màng phổi, lao xương khớp, lao màng não…)

Dùng cho người lớn và trẻ em theo liều tính theo cân nặng

Sử dụng trong phác đồ điều trị lao

Thường dùng trong giai đoạn tấn công của phác đồ điều trị lao

Dùng phối hợp với các thuốc chống lao khác theo hướng dẫn của Chương trình Chống Lao Quốc gia hoặc bác sĩ chuyên khoa

Lưu ý quan trọng

Không dùng Akurit 3 đơn độc để điều trị lao

Không dùng cho lao kháng Rifampicin hoặc đa kháng thuốc

Cần khám mắt trước khi điều trị và theo dõi định kỳ trong quá trình dùng thuốc

Phải sử dụng đúng phác đồ, đúng liều và đủ thời gian

Việc lựa chọn Akurit 3 phụ thuộc vào: Thể lao; Tuổi; Cân nặng; Tình trạng gan, thận; Khả năng dung nạp thuốc

Chống chỉ định của Thuốc Akurit 3

Thuốc Akurit 3 (Rifampicin + Isoniazid + Ethambutol hydrochlorid) chống chỉ định trong các trường hợp sau:

Chống chỉ định tuyệt đối

Quá mẫn với Rifampicin, Isoniazid, Ethambutol hoặc bất kỳ tá dược nào của thuốc

Bệnh gan nặng:

Viêm gan tiến triển

Suy gan nặng

Tiền sử viêm gan do thuốc chống lao

Viêm thần kinh thị giác (liên quan đến Ethambutol)

Rối loạn thị giác không đánh giá được (đặc biệt ở trẻ nhỏ không thể theo dõi thị lực)

Chống chỉ định tương đối / cần thận trọng cao

(Không dùng hoặc chỉ dùng khi lợi ích vượt trội nguy cơ, có theo dõi chặt chẽ)

Suy gan mức độ nhẹ – trung bình

Nghiện rượu mạn tính

Bệnh thần kinh ngoại biên

Suy thận nặng (do Ethambutol thải trừ qua thận)

Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú (chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa)

Người cao tuổi (nguy cơ độc gan và rối loạn thị giác cao hơn)

Dược động học của Thuốc Akurit 3

Thuốc Akurit 3 là thuốc phối hợp cố định liều gồm Rifampicin – Isoniazid – Ethambutol, vì vậy dược động học được trình bày theo từng hoạt chất:

Rifampicin

Hấp thu

Hấp thu nhanh và tốt qua đường uống

Giảm hấp thu khi dùng cùng thức ăn, đặc biệt là thức ăn nhiều chất béo

Nồng độ đỉnh trong huyết tương đạt sau 2–4 giờ

Phân bố

Phân bố rộng khắp mô và dịch cơ thể

Qua được hàng rào máu – não (đặc biệt khi màng não viêm)

Qua nhau thai và bài tiết vào sữa mẹ

Chuyển hóa

Chuyển hóa chủ yếu tại gan

Là chất cảm ứng mạnh enzym CYP450, gây nhiều tương tác thuốc

Thải trừ

Chủ yếu qua mật và phân

Một phần nhỏ qua nước tiểu

Thời gian bán thải: 2–5 giờ (ngắn dần khi dùng kéo dài do tự cảm ứng enzym)

Isoniazid

Hấp thu

Hấp thu rất tốt qua đường uống

Sinh khả dụng cao

Thức ăn (đặc biệt thức ăn giàu carbohydrate) làm giảm hấp thu

Nồng độ đỉnh đạt sau 1–2 giờ

Phân bố

Phân bố rộng khắp cơ thể

Qua được dịch não tủy, nhau thai và sữa mẹ

Chuyển hóa

Chuyển hóa tại gan bằng quá trình acetyl hóa

Tốc độ chuyển hóa phụ thuộc yếu tố di truyền:

Người acetyl hóa chậm → tăng nguy cơ độc tính

Người acetyl hóa nhanh → nồng độ thuốc thấp hơn

Thải trừ

Chủ yếu qua thận dưới dạng chuyển hóa

Thời gian bán thải:

Acetyl hóa chậm: 2–5 giờ

Acetyl hóa nhanh: 1–2 giờ

Ethambutol

Hấp thu

Hấp thu tốt qua đường uống

Ít bị ảnh hưởng bởi thức ăn

Nồng độ đỉnh đạt sau 2–4 giờ

Phân bố

Phân bố vào phổi, thận, nước bọt

Qua được hàng rào máu – não khi màng não viêm

Qua nhau thai, bài tiết vào sữa mẹ

Chuyển hóa

Chuyển hóa một phần tại gan

Thải trừ: 50–80% thải trừ qua thận dưới dạng không đổi

Thời gian bán thải: 3–4 giờ

Kéo dài rõ rệt ở bệnh nhân suy thận

Ý nghĩa lâm sàng

Akurit 3 nên uống lúc đói để tối ưu hấp thu

Cần theo dõi chức năng gan (Rifampicin, Isoniazid)

Cần đánh giá chức năng thận và thị lực (Ethambutol)

Chú ý tương tác thuốc mạnh do Rifampicin cảm ứng enzym

Lưu ý trước khi sử dụng Thuốc Akurit 3

Thuốc Akurit 3 (Rifampicin + Isoniazid + Ethambutol hydrochlorid) là thuốc điều trị lao phối hợp, cần được sử dụng đúng phác đồ và theo dõi chặt chẽ. Trước khi dùng thuốc, cần lưu ý các điểm sau:

Đánh giá trước điều trị

Xác định chẩn đoán lao và mức độ nhạy cảm với thuốc

Khai thác tiền sử bệnh gan, viêm gan do thuốc, nghiện rượu

Đánh giá chức năng gan (AST, ALT, bilirubin) trước khi điều trị

Khám mắt, đánh giá thị lực và phân biệt màu sắc (đặc biệt quan trọng với Ethambutol)

Đánh giá chức năng thận (creatinin máu)

Cách dùng thuốc

Uống thuốc 1 lần/ngày, lúc đói (trước ăn 30 phút hoặc sau ăn ≥2 giờ)

Uống nguyên viên, không nhai hoặc nghiền

Dùng thuốc đều đặn, đúng giờ, đủ liều

Không tự ý ngừng thuốc, kể cả khi triệu chứng đã cải thiện.

Theo dõi trong quá trình điều trị

Theo dõi men gan định kỳ, nhất là trong 2–3 tháng đầu

Theo dõi các dấu hiệu:

Vàng da, vàng mắt

Mệt mỏi nhiều, buồn nôn kéo dài

Theo dõi thị lực:

Nhìn mờ

Khó phân biệt màu đỏ – xanh

Theo dõi tê bì tay chân (độc tính thần kinh do Isoniazid)

Có thể cần bổ sung vitamin B6 (pyridoxin) để phòng viêm dây thần kinh ngoại biên.

Tương tác thuốc quan trọng

Rifampicin làm giảm hiệu quả của nhiều thuốc:

Thuốc tránh thai đường uống

Thuốc chống đông (warfarin)

Thuốc kháng HIV

Một số thuốc tim mạch, chống động kinh

Cần thông báo cho bác sĩ tất cả các thuốc đang dùng

Đối tượng cần thận trọng đặc biệt

Người bệnh gan, nghiện rượu

Người cao tuổi

Phụ nữ có thai hoặc cho con bú

Bệnh nhân suy thận

Trẻ em (cần theo dõi thị lực sát)

Một số lưu ý khác

Nước tiểu, mồ hôi, nước mắt có thể màu đỏ cam (do Rifampicin) → hiện tượng bình thường

Tránh rượu bia trong suốt quá trình điều trị

Không dùng chung với các thuốc gây độc gan nếu không có chỉ định

Liều dùng và Cách dùng của Thuốc Akurit 3

Thuốc Akurit 3 (Rifampicin + Isoniazid + Ethambutol hydrochlorid) được sử dụng theo phác đồ điều trị lao nhạy cảm, liều dùng tính theo cân nặng và phải có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Cách dùng

Đường dùng: Uống

Thời điểm uống: Uống 1 lần/ngày, lúc đói (trước ăn 30 phút hoặc sau ăn ≥ 2 giờ)

Uống nguyên viên với nước

Không nhai, không nghiền

Dùng thuốc liên tục, đúng giờ, đủ thời gian

Không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều.

Liều dùng (tham khảo – theo cân nặng)

Liều Akurit 3 được tính dựa trên hàm lượng viên thuốc và cân nặng người bệnh. Một số phác đồ thường dùng:

Người lớn (lao nhạy cảm)

Giai đoạn tấn công: Uống mỗi ngày 1 lần

Số viên tùy theo cân nặng:

Cân nặng và số viên Akurit 3/ngày

30 – 39 kg: 2 viên

40 – 54 kg: 3 viên

55 – 70 kg: 4 viên

> 70 kg: 5 viên

Trẻ em

Liều tính theo mg/kg/ngày

Bác sĩ sẽ điều chỉnh số viên phù hợp với cân nặng và khả năng theo dõi thị lực

Thời gian điều trị

Thông thường 6–8 tháng

Có thể kéo dài hơn đối với:

Lao ngoài phổi

Lao màng não

Lao xương khớp

Điều chỉnh liều trong các trường hợp đặc biệt

Suy thận: Có thể cần giảm liều hoặc giãn khoảng cách dùng (do Ethambutol)

Suy gan: Cần theo dõi men gan chặt chẽ, cân nhắc giảm liều hoặc đổi thuốc

Người cao tuổi: Dùng liều thận trọng, theo dõi độc tính

Lưu ý quan trọng

Nên bổ sung vitamin B6 (pyridoxin) để phòng viêm dây thần kinh do Isoniazid

Tránh rượu bia

Nếu quên liều: Uống ngay khi nhớ ra trong ngày. Không uống gấp đôi liều

Thuốc Akurit 3 có tác dụng phụ gì?

Thuốc Akurit 3 (Rifampicin + Isoniazid + Ethambutol hydrochlorid) có thể gây tác dụng phụ do từng hoạt chất riêng lẻ hoặc do phối hợp. Mức độ từ nhẹ đến nghiêm trọng, cần theo dõi chặt chẽ trong quá trình điều trị.

Tác dụng phụ thường gặp

Tiêu hóa

Buồn nôn, nôn; Đau bụng, chán ăn; Tiêu chảy nhẹ

Toàn thân

Mệt mỏi; Sốt nhẹ; Đổ mồ hôi

Thay đổi dịch tiết (do Rifampicin)

Nước tiểu, mồ hôi, nước mắt màu đỏ cam

Không nguy hiểm, nhưng có thể làm nhuộm kính áp tròng

Tác dụng phụ trên gan  (Quan trọng và cần theo dõi)

Tăng men gan (AST, ALT)

Viêm gan do thuốc

Vàng da, vàng mắt

Nguy cơ cao hơn ở:

Người nghiện rượu

Người có bệnh gan

Người cao tuổi

Tác dụng phụ thần kinh

Do Isoniazid

Tê bì tay chân

Dị cảm

Viêm dây thần kinh ngoại biên

Bổ sung vitamin B6 (pyridoxin) giúp phòng ngừa.

Tác dụng phụ trên mắt

Do Ethambutol

Nhìn mờ

Giảm thị lực

Rối loạn phân biệt màu (đỏ – xanh)

Viêm thần kinh thị giác (hiếm nhưng nguy hiểm)

Cần ngừng thuốc và đi khám ngay nếu có triệu chứng về mắt.

Tác dụng phụ trên da & dị ứng

Phát ban, ngứa

Mề đay

Hội chứng giả cúm (sốt, đau cơ – do Rifampicin)

Phản ứng dị ứng nặng (hiếm): sốc phản vệ, hội chứng Stevens-Johnson

Tác dụng phụ trên máu (hiếm)

Thiếu máu

Giảm tiểu cầu

Giảm bạch cầu

Khi nào cần ngừng thuốc và đi khám ngay?

Ngừng thuốc và đến cơ sở y tế ngay nếu có:

Vàng da, vàng mắt

Đau bụng dữ dội, buồn nôn kéo dài

Giảm thị lực, nhìn mờ

Phát ban nặng, sốt cao

Chảy máu bất thường

Lưu ý giúp giảm nguy cơ tác dụng phụ

Uống thuốc đúng liều, đúng giờ

Tránh rượu bia

Theo dõi men gan và thị lực định kỳ

Dùng vitamin B6 theo chỉ định

Thuốc Akurit 3 tương tác với những thuốc nào?

Thuốc Akurit 3 (Rifampicin + Isoniazid + Ethambutol) có nhiều tương tác thuốc quan trọng, chủ yếu do Rifampicin cảm ứng enzym gan và Isoniazid ức chế một số enzym. Cần thông báo cho bác sĩ tất cả thuốc đang dùng trước khi điều trị.

Tương tác do Rifampicin (quan trọng nhất)

Rifampicin cảm ứng mạnh CYP450 (CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19…) → làm giảm nồng độ và hiệu quả của nhiều thuốc:

Giảm hiệu quả của:

Thuốc tránh thai đường uống → tăng nguy cơ có thai

Thuốc chống đông: warfarin

Thuốc kháng HIV: protease inhibitors, NNRTIs

Thuốc tim mạch: digoxin, chẹn beta, chẹn kênh canxi

Thuốc chống động kinh: phenytoin, carbamazepine

Corticosteroid: prednisolon, dexamethason

Thuốc điều trị ung thư, thuốc ức chế miễn dịch: cyclosporin, tacrolimus

Thuốc hạ đường huyết đường uống

Có thể cần tăng liều các thuốc này hoặc đổi thuốc.

Tương tác do Isoniazid

Isoniazid ức chế enzym gan → làm tăng nồng độ và độc tính của một số thuốc:

Tăng độc tính của: Phenytoin, Carbamazepine, Diazepam, Theophylline

Tăng nguy cơ độc gan khi dùng chung với: Paracetamol liều cao; Rượu bia; Các thuốc gây độc gan khác

Tương tác liên quan đến Ethambutol

Ít tương tác thuốc nghiêm trọng

Thận trọng khi dùng cùng thuốc gây độc thần kinh thị giác hoặc độc thận

Tương tác với thức ăn & đồ uống

Thức ăn: làm giảm hấp thu Rifampicin và Isoniazid

Nên uống lúc đói

Rượu bia: Tăng mạnh nguy cơ viêm gan do thuốc

Lưu ý quan trọng khi dùng Akurit 3

Không tự ý phối hợp thêm thuốc

Theo dõi INR nếu dùng warfarin

Dùng biện pháp tránh thai khác (không hormone) khi đang dùng Rifampicin

Theo dõi men gan, nồng độ thuốc nếu cần

Khi nào cần báo bác sĩ ngay?

Chảy máu bất thường

Co giật

Mệt mỏi nhiều, vàng da

Giảm hiệu quả điều trị của các thuốc đang dùng

Thuốc Akurit 3 giá bao nhiêu?

Giá Thuốc Akurit 3: Thuốc kê đơn nên sử dụng dưới sự giám sát của bác sỹ

Thuốc Akurit 3 mua ở đâu?

Hà Nội: Số 82 Vũ Trọng Phụng, Thanh Xuân, Hà Nội

TP HCM: Số 40 Nguyễn Giản Thanh, P5, Q10, HCM

Tư vấn 0338102129

Bài viết với mong muốn tăng cường nhận thức, hiểu biết của người bệnh về việc sử dụng thuốc đúng cách, dự phòng, phát hiện và xử trí những tác dụng không mong muốn tăng cường nhận thức, hiểu biết của người bệnh về việc sử dụng 1 số thuốc điều trị bệnh lao, giúp người bệnh tuân thủ liệu trình điều trị

Bài viết về Thuốc Akurit 3 của chúng tôi được tham khảo thông tin từ website:  apollopharmacy

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm y tế

Thông tin trên bài viết là thông tin tham khảo. Đây là thuốc kê đơn nên bệnh nhân dùng thuốc theo định định và tư vấn của bác sĩ. Không tự ý dùng thuốc.​