Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml là thuốc gì?

Thuốc Synacthen Retard 1 mg/1 ml là thuốc nội tiết chứa Tetracosactide (ACTH tổng hợp), dạng tiêm bắp tác dụng kéo dài.

Thuốc Synacthen Retard kích thích tuyến thượng thận tiết cortisol và các corticosteroid nội sinh, giúp điều hòa đáp ứng viêm, miễn dịch và chuyển hóa của cơ thể.

Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml thường được dùng để chẩn đoán chức năng tuyến thượng thận và test kích thích ACTH đánh giá suy thượng thận nguyên phát hoặc thứ phát

Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml thường được dùng để điều trị (trong một số trường hợp đặc biệt)

Hội chứng thận hư

Co giật ở trẻ em (infantile spasms – theo chỉ định chuyên khoa)

Một số bệnh thấp khớp, tự miễn khi không đáp ứng corticoid thông thường

Hoạt chất: Tetracosactide (1–24 ACTH)

Nhóm thuốc: Hormone vỏ thượng thận / ACTH tổng hợp

Dạng bào chế: Dung dịch tiêm bắp, giải phóng chậm (retard)

Cơ chế tác dụng của Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml

Tetracosactide gắn vào thụ thể ACTH ở vỏ tuyến thượng thận → tăng tiết cortisol, aldosterone và androgen thượng thận.

Dạng retard cho tác dụng kéo dài nhiều giờ đến vài ngày, ổn định hơn so với ACTH tác dụng ngắn.

Đặc điểm cần lưu ý

Không phải là corticoid trực tiếp, mà kích thích cơ thể tự sản xuất corticoid

Chỉ sử dụng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ, đặc biệt ở:

Người tăng huyết áp

Đái tháo đường

Loét dạ dày – tá tràng

Nhiễm trùng đang tiến triển

Thuốc Synacthen Retard thường được dùng trong bệnh viện hoặc cơ sở chuyên khoa nội tiết, không dùng tùy ý.

Chỉ định của Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml

Chỉ định của thuốc Synacthen Retard 1 mg/1 ml (Tetracosactide) bao gồm chẩn đoán và điều trị trong một số tình huống chuyên khoa, chủ yếu liên quan đến chức năng tuyến thượng thận và các bệnh lý viêm – miễn dịch.

Chỉ định chẩn đoán

Synacthen Retard được dùng để đánh giá chức năng vỏ tuyến thượng thận, cụ thể:

Test kích thích ACTH trong:

Nghi ngờ suy thượng thận nguyên phát (bệnh Addison)

Nghi ngờ suy thượng thận thứ phát hoặc tam phát (do tuyến yên hoặc vùng dưới đồi)

Phân biệt:

Suy thượng thận thực sự

Ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – thượng thận do dùng corticoid kéo dài

Dạng Retard cho phép đánh giá đáp ứng kéo dài của tuyến thượng thận (đo cortisol sau nhiều giờ).

Chỉ định điều trị (trong các trường hợp được lựa chọn)

Synacthen Retard không phải lựa chọn đầu tay, nhưng có thể được chỉ định khi corticoid không phù hợp hoặc cần kích thích nội sinh, bao gồm:

Bệnh thận

Hội chứng thận hư, đặc biệt: Trẻ em. Trường hợp kháng hoặc không dung nạp corticoid

Thần kinh – nhi khoa: Co giật dạng gập ở trẻ nhỏ (Infantile spasms – hội chứng West)

Dị ứng – miễn dịch – viêm

Một số bệnh dị ứng nặng

Một số bệnh viêm mạn tính

Bệnh tự miễn chọn lọc (theo chỉ định chuyên khoa)

Thấp khớp

Viêm khớp dạng thấp; Một số bệnh lý thấp khớp khác khi cần tăng tiết corticosteroid nội sinh

Lưu ý quan trọng về chỉ định

Synacthen Retard: Chỉ dùng theo đơn bác sĩ. Không dùng thường quy thay thế corticoid

Cần theo dõi sát: huyết áp, đường huyết, điện giải, dấu hiệu nhiễm trùng

Hiện nay, tại nhiều phác đồ hiện đại, Synacthen Retard chủ yếu được dùng cho mục đích chẩn đoán, chỉ định điều trị ngày càng chọn lọc.

Chống chỉ định của Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml

Chống chỉ định của thuốc Synacthen Retard 1 mg/1 ml (Tetracosactide) bao gồm chống chỉ định tuyệt đối và chống chỉ định tương đối/cần thận trọng cao, do thuốc làm tăng tiết corticosteroid nội sinh.

Chống chỉ định tuyệt đối

Quá mẫn với: Tetracosactide, ACTH tự nhiên; Bất kỳ tá dược nào của thuốc

Nhiễm trùng toàn thân chưa được kiểm soát, đặc biệt:

Nhiễm khuẩn nặng

Nhiễm nấm toàn thân

Nhiễm virus tiến triển (ví dụ: thủy đậu, sởi)

Loét dạ dày – tá tràng tiến triển hoặc xuất huyết tiêu hóa

Tăng huyết áp nặng, không kiểm soát

Suy tim mất bù

Rối loạn tâm thần nặng (loạn thần cấp, tiền sử loạn thần do corticoid)

Chống chỉ định tương đối / cần thận trọng đặc biệt

Chỉ sử dụng khi lợi ích vượt trội nguy cơ, cần theo dõi chặt chẽ:

Đái tháo đường (nguy cơ tăng đường huyết)

Loãng xương nặng

Bệnh thận mạn

Bệnh gan

Tăng nhãn áp hoặc glaucom

Động kinh

Lao tiềm ẩn hoặc tiền sử lao

Phụ nữ có thai hoặc cho con bú

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ (nguy cơ rối loạn điện giải, tăng huyết áp)

Không khuyến cáo sử dụng trong

Mục đích điều trị kéo dài nếu có thể thay thế bằng corticoid liều thấp – ngắn ngày

Tiêm tĩnh mạch (Synacthen Retard chỉ dùng tiêm bắp)

Lưu ý quan trọng

Synacthen Retard không phải là corticoid, nhưng có thể gây tác dụng phụ giống corticoid do tăng cortisol nội sinh:

Giữ muối nước

Tăng huyết áp

Tăng đường huyết

Ức chế miễn dịch

Vì vậy, việc đánh giá chống chỉ định cần tương tự như khi dùng corticosteroid toàn thân.

Dược động học của Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml

Dược động học của thuốc Synacthen Retard 1 mg/1 ml (Tetracosactide) phản ánh đặc điểm của ACTH tổng hợp dạng giải phóng kéo dài, khác với corticoid dùng trực tiếp.

Hấp thu

Đường dùng: Tiêm bắp sâu

Sau tiêm, tetracosactide được giải phóng chậm từ dạng retard

Khởi phát tác dụng: khoảng 1–2 giờ sau tiêm

Thời gian tác dụng: kéo dài 24–36 giờ, đôi khi đến 48 giờ

Nồng độ thuốc trong huyết tương thấp và thoáng qua, nhưng tác dụng sinh học kéo dài do kích thích tuyến thượng thận.

Phân bố

Tetracosactide phân bố nhanh vào tuần hoàn

Không gắn đặc hiệu mạnh với protein huyết tương

Tác động chủ yếu tại vỏ tuyến thượng thận

Không tích lũy trong mô

Chuyển hóa

Bị phân hủy nhanh bởi các enzym protease trong máu và mô

Chuyển hóa thành các peptide và acid amin không còn hoạt tính

Do là peptide, thuốc không chuyển hóa qua hệ cytochrome P450 của gan.

Thải trừ

Các sản phẩm chuyển hóa được:

Thải trừ qua thận

Một phần nhỏ qua mật

Thời gian bán thải huyết tương: ngắn (vài phút) → nhưng hiệu quả sinh học kéo dài nhờ kích thích tiết cortisol nội sinh

Đặc điểm dược động học quan trọng

Dược động học không phụ thuộc nhiều vào chức năng gan

Suy thận thường không cần chỉnh liều, nhưng cần theo dõi điện giải

Không qua hàng rào máu–não với ý nghĩa lâm sàng

Ý nghĩa lâm sàng

Phù hợp cho: Test ACTH kéo dài

Một số chỉ định điều trị cần kích thích thượng thận bền vững

Nguy cơ tác dụng phụ kiểu corticoid phụ thuộc vào mức đáp ứng cortisol của bệnh nhân, không phải nồng độ thuốc trong máu

Lưu ý trước khi sử dụng Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml

Lưu ý trước khi sử dụng thuốc Synacthen Retard 1 mg/1 ml (Tetracosactide) rất quan trọng vì thuốc kích thích tăng tiết corticosteroid nội sinh, có thể gây các tác dụng toàn thân tương tự corticoid.

Đánh giá trước khi dùng

Xác định rõ mục đích sử dụng

Chẩn đoán (test kích thích ACTH) hay điều trị

Tránh dùng kéo dài nếu không có chỉ định chuyên khoa rõ ràng

Khai thác tiền sử

Dị ứng với ACTH hoặc thuốc tiêm trước đây

Tiền sử loét dạ dày – tá tràng, xuất huyết tiêu hóa

Rối loạn tâm thần, động kinh

Đái tháo đường, tăng huyết áp, suy tim

Lao tiềm ẩn hoặc nhiễm trùng mạn tính

Thận trọng đặc biệt

Nguy cơ phản vệ

Có thể xảy ra phản ứng quá mẫn nặng

Nên test liều nhỏ trước khi điều trị, đặc biệt ở trẻ em

Chuẩn bị sẵn phương tiện cấp cứu khi tiêm

Nhiễm trùng

Có thể che lấp triệu chứng nhiễm trùng

Không dùng khi nhiễm trùng chưa được kiểm soát

Rối loạn chuyển hóa

Tăng đường huyết

Giữ muối nước → phù, tăng huyết áp

Hạ kali máu

Đối tượng cần theo dõi sát

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn điện giải

Theo dõi tăng trưởng khi dùng kéo dài

Người cao tuổi: Nguy cơ loãng xương, suy tim, rối loạn tâm thần

Phụ nữ có thai: Chỉ dùng khi thật cần thiết. Cân nhắc lợi ích – nguy cơ cho thai nhi

Phụ nữ cho con bú: Cortisol tăng có thể ảnh hưởng trẻ bú mẹ

Lưu ý khi dùng kéo dài

Không ngừng thuốc đột ngột nếu đã dùng nhiều liều → nguy cơ suy thượng thận cấp

Theo dõi định kỳ:

Huyết áp

Đường huyết

Điện giải (Na⁺, K⁺)

Cân nặng, phù

Dấu hiệu nhiễm trùng

Lưu ý về đường dùng

Chỉ tiêm bắp sâu, không tiêm tĩnh mạch

Không tự ý sử dụng tại nhà

Tiêm tại cơ sở y tế có nhân viên chuyên môn

Tương tác và sử dụng đồng thời

Thận trọng khi dùng cùng:

Thuốc hạ đường huyết

Thuốc hạ huyết áp

Thuốc lợi tiểu gây hạ kali

Không tiêm đồng thời với các thuốc khác trong cùng bơm tiêm

Liều dùng và Cách dùng Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml

Liều dùng và cách dùng thuốc Synacthen Retard 1 mg/1 ml (Tetracosactide) phụ thuộc vào mục đích sử dụng (chẩn đoán hay điều trị), độ tuổi và đáp ứng lâm sàng. Thuốc chỉ dùng theo chỉ định bác sĩ, chủ yếu trong bệnh viện.

Cách dùng

Đường dùng: Tiêm bắp sâu (IM)

Không tiêm tĩnh mạch

Thường tiêm vùng cơ mông hoặc cơ đùi

Tiêm chậm, đảm bảo vô khuẩn

Dạng Retard cho tác dụng kéo dài, không cần tiêm nhiều lần trong ngày.

Liều dùng theo mục đích

Dùng cho chẩn đoán (Test kích thích ACTH kéo dài)

Người lớn: 1 mg tiêm bắp một liều duy nhất

Định lượng cortisol huyết thanh:

Trước tiêm

Sau 24 giờ (và có thể sau 48 giờ)

Dùng khi cần đánh giá đáp ứng kéo dài của tuyến thượng thận.

Dùng cho điều trị

Người lớn

Liều khởi đầu: 0,5 – 1 mg tiêm bắp

Tần suất: 2–3 lần/tuần

Sau khi đáp ứng, giảm liều hoặc giãn khoảng cách tiêm

Trẻ em

Liều thường dùng: 0,25 – 0,5 mg tiêm bắp 2–3 lần/tuần

Điều chỉnh theo cân nặng, tuổi và đáp ứng

Việc điều trị bằng Synacthen Retard hiếm khi kéo dài, chủ yếu dùng trong một số chỉ định đặc biệt (hội chứng thận hư, co giật dạng gập).

Thời gian điều trị

Ngắn ngày hoặc từng đợt

Tránh điều trị kéo dài nếu không có chỉ định bắt buộc

Khi cần ngừng thuốc sau dùng nhiều liều → giảm liều từ từ

Theo dõi trong quá trình dùng

Theo dõi: Huyết áp; Đường huyết; Điện giải (Na⁺, K⁺); Cân nặng, phù; Dấu hiệu nhiễm trùng; Nồng độ cortisol (nếu cần)

Lưu ý quan trọng

Không tự ý tăng liều hoặc thay đổi khoảng cách tiêm

Không dùng thay thế hoàn toàn corticoid trong suy thượng thận cấp

Chuẩn bị phương tiện cấp cứu phản vệ khi tiêm

Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml có tác dụng phụ gì?

Thuốc Synacthen Retard 1 mg/1 ml (Tetracosactide) có thể gây tác dụng phụ tương tự corticoid, vì thuốc kích thích tuyến thượng thận tăng tiết cortisol nội sinh. Mức độ và tần suất phụ thuộc vào liều, thời gian dùng và đáp ứng của từng bệnh nhân.

Tác dụng phụ thường gặp

Tại chỗ tiêm

Đau, đỏ, sưng, cứng cơ

Hiếm: viêm tại chỗ tiêm

Toàn thân

Giữ nước, phù

Tăng huyết áp

Tăng cân

Tăng đường huyết, nặng hơn ở bệnh nhân đái tháo đường

Hạ kali máu

Đỏ bừng mặt, ra mồ hôi

Tác dụng phụ ít gặp nhưng nghiêm trọng

Dị ứng – phản vệ

Phát ban, mề đay

Co thắt phế quản

Sốc phản vệ (hiếm nhưng nguy hiểm)

Nhiễm trùng

Làm tăng nguy cơ nhiễm trùng

Che lấp triệu chứng nhiễm trùng đang có

Tâm thần – thần kinh

Kích thích, mất ngủ

Thay đổi tâm trạng

Trầm cảm hoặc loạn thần do corticoid

Tiêu hóa

Đau thượng vị

Loét dạ dày – tá tràng

Xuất huyết tiêu hóa (hiếm)

Tác dụng phụ khi dùng kéo dài

Thường gặp hơn nếu dùng nhiều liều hoặc kéo dài:

Hội chứng Cushing

Mặt tròn

Béo trung tâm

Rạn da

Loãng xương

Yếu cơ

Chậm lớn ở trẻ em

Ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – thượng thận (HPA)

Tác dụng phụ đặc biệt ở trẻ em

Tăng huyết áp

Phù

Rối loạn điện giải

Dễ kích thích, quấy khóc

Khi nào cần ngừng thuốc và đi khám ngay

Khó thở, sưng mặt/môi/lưỡi

Phát ban lan rộng

Đau bụng dữ dội, nôn ra máu, đi cầu phân đen

Sốt kéo dài, dấu hiệu nhiễm trùng

Thay đổi tâm thần rõ rệt

Lưu ý giảm nguy cơ tác dụng phụ

Dùng liều thấp nhất có hiệu quả

Không kéo dài điều trị khi không cần thiết

Theo dõi sát: Huyết áp; Đường huyết; Điện giải; Cân nặng

Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml tương tác với những thuốc nào?

Thuốc Synacthen Retard 1 mg/1 ml (Tetracosactide) có các tương tác thuốc chủ yếu gián tiếp, do thuốc kích thích tuyến thượng thận tăng tiết corticosteroid nội sinh. Vì vậy, các tương tác tương tự như khi dùng corticoid toàn thân.

Nhóm thuốc làm tăng nguy cơ tác dụng phụ

Cần thận trọng, theo dõi sát:

Thuốc lợi tiểu gây hạ kali: Furosemide, Thiazide (Hydrochlorothiazide…)

Tăng nguy cơ hạ kali máu, loạn nhịp tim

Glycosid tim, Digoxin

Hạ kali máu làm tăng độc tính digoxin

NSAIDs / Aspirin; Ibuprofen, Diclofenac; Aspirin liều cao

Tăng nguy cơ loét – xuất huyết tiêu hóa

Nhóm thuốc bị giảm hiệu quả

Do tăng cortisol: Thuốc hạ đường huyết, Insulin, Metformin, Sulfonylurea

Có thể cần tăng liều thuốc đái tháo đường tạm thời

Thuốc hạ huyết áp

ACEI, ARB; Chẹn beta, lợi tiểu

Cortisol gây giữ muối nước → giảm tác dụng hạ áp

Nhóm thuốc làm tăng nguy cơ nhiễm trùng

Hiệp đồng ức chế miễn dịch:

Corticoid toàn thân

Thuốc ức chế miễn dịch (Azathioprine, Cyclophosphamide)

Thuốc sinh học

Không khuyến cáo phối hợp kéo dài

Vắc-xin

Vắc-xin sống giảm độc lực

Sởi, quai bị, rubella; Thủy đậu; BCG

Nguy cơ nhiễm trùng lan tỏa, giảm đáp ứng miễn dịch

Nên trì hoãn tiêm vắc-xin sống trong và sau thời gian điều trị bằng Synacthen Retard (đặc biệt nếu dùng nhiều liều).

Rượu bia

Tăng nguy cơ viêm – loét dạ dày

Tăng rối loạn đường huyết

Tương tác cần lưu ý khác

Thuốc chống đông (Warfarin): có thể thay đổi INR → cần theo dõi

Estrogen / thuốc tránh thai: có thể làm tăng tác dụng corticoid nội sinh

Thuốc chống co giật (Phenytoin, Carbamazepine): có thể làm giảm tác dụng cortisol

Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml giá bao nhiêu?

Giá Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml: Thuốc kê đơn nên sử dụng dưới sự giám sát của bác sỹ

Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml mua ở đâu?

Hà Nội: Số 82 Vũ Trọng Phụng, Thanh Xuân, Hà Nội

TP HCM: Số 40 Nguyễn Giản Thanh, P5, Q10, HCM

Tư vấn 0338102129

Bài viết với mong muốn tăng cường nhận thức, hiểu biết của người bệnh về việc sử dụng thuốc đúng cách, dự phòng, phát hiện và xử trí những tác dụng không mong muốn tăng cường nhận thức, hiểu biết của người bệnh về việc sử dụng 1 số thuốc điều trị Hội chứng thận hư, một số bệnh viêm – dị ứng nặng; Co giật ở trẻ em (infantile spasms – theo chỉ định chuyên khoa); Một số bệnh thấp khớp, tự miễn khi không đáp ứng corticoid thông thường, giúp người bệnh tuân thủ liệu trình điều trị .

Bài viết về Thuốc Synacthen Retard 1mg/ 1ml của chúng tôi được tham khảo thông tin từ website: medicines

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm y tế

Thông tin trên bài viết là thông tin tham khảo. Đây là thuốc kê đơn nên bệnh nhân dùng thuốc theo định định và tư vấn của bác sĩ. Không tự ý dùng thuốc.​